27 ақпанда Астанада Қазақстан медицинасы үшін маңызды оқиға болды — UMC Жүрек Орталығында жүзінші жүрек трансплантациясы сәтті жүзеге асты. Бұл межелі кезең тек елдегі трансплантологияның дамуын ғана емес, өмір сүру мүмкіндігін күтіп жүрген жүздеген адамдарға үміт береді.
Астана жоғары медициналық технологиялардың орталығына айналды. Дәл осы жерде Қазақстанның жетекші кардиохирургтері Юрий Владимирович Пя басшылығымен алдыңғы қатарлы трансплантация әдістерін енгізіп отыр. Олардың еңбегінің арқасында Қазақстан жүрек трансплантациясын сәтті орындайтын елдердің қатарына енді, ал жақында ғана донорлық органды күтіп жүрген пациенттерге жаңа өмірге мүмкіндік берілді.
Юбилейлік операция 2025 жылғы 4 ақпан түнде өтті. Донор ретінде Солтүстік Қазақстан облысынан 62 жастағы ер адам таңдалды, оның инсульттен кейін миының өлімі тіркелген болатын. Оның туыстары қиын, бірақ баға жетпес шешім қабылдап, донорлыққа келісім берді. Осының арқасында жүрек Алматы қаласының 54 жастағы тұрғынына трансплантацияланды, ол төрт жыл бойы операцияны күтумен өмір сүрген еді. Осы уақыт ішінде оның өмірі LVAD механикалық құрылғысы арқылы сақталған — бұл трансплантацияға дейін өмір сүруге мүмкіндік беретін технология. Операция сәтті өтті, ал енді пациентті ұзақ қалпына келу жолы күтіп тұр, бірақ бастысы — оған өмір сүру мүмкіндігі пайда болды.
Алайда проблема өзекті болып қала береді — донорлар әлі де жеткіліксіз. Қазіргі кезде 142 адам, соның ішінде 5 бала, жүрек трансплантациясын күтуде. Әр жыл сайын бұл тізім өсуде, дегенмен елде жыл сайын ми өлімі жағдайларының 300-ге дейін тіркелетіні белгілі, бұл кезде мүшелердің бірі басқа адам өмірін сақтауға мүмкіндік беретін еді. Донорлардың аздығының негізгі себебі — отбасылардың бас тартуы, қайтыс болғаннан кейін донорлық мәселесін талқылауға дайын болмауы.
Жүрек трансплантациясы — медицинаның деңгейін және қоғамның жетілгендігін көрсететін көрсеткіш. Дамыған елдерде мұндай операциялар қалыпты тәжірибеге айналған, ал саналы донорлық гуманистік және табиғи шешім ретінде қабылданады. Қазақстан осы бағытта дамып келеді, ал Астана осы процестің негізгі рөлін атқарады, заманауи технологияларды және үздік мамандарды біріктіріп.
Символикалық, Қазақстандағы алғашқы жүрек трансплантациясы да Жүрек Орталығында жүргізілген — 2012 жылғы 8 тамыз. Сол кезде Юрий Пя мен чех кардиохирургі Ян Пирка басшылығымен хирургтар тобы елеулі серпіліс жасап, 13 жыл ішінде елді жүзінші операцияға жеткізді.
Бұл тарихи операцияға арналған форумда дәрігерлердің, донорлық стационарлардың, медициналық авиацияның және трансплантологияны қолдайтындардың еңбегі атап өтілді. Heart Center Foundation Қоры және UMC Жүрек Орталығы Денсаулық сақтау министрлігіне, медициналық авиацияға, Air Astana және SCAT әуе компанияларына, Қазақстан Темір Жолы мен жетекші медициналық мекемелерге естелік наградаларды табыс етті.
Сонымен қатар келесі қадамдар талқыланды: заңнаманы қалай жақсарту, клиникалар арасындағы үйлестіруді күшейту және халықтың хабардарлығын арттыру. Трансплантацияның дамуы қоғамның қолдауынсыз мүмкін емес, ал Астана осы мәдениетті қалыптастыратын орынға айналуда.
Жүзінші жүрек трансплантациясы – тек медициналық жетістік емес, Қазақстан денсаулығының дамуының жаңа кезеңі. Бұл дәрігерлердің адал еңбегі, донор отбасыларының гуманизмі және өмірді сақтау үшін ат салысатын барлық адамдардың күш-жігерінің нәтижесі. Астана заманауи медицина орталығы ретінде өзінің беделін нығайта береді, адамдарға болашаққа мүмкіндік беріліп отыр.
