Қазақстандық медицина тарихында алғаш рет профессор Болатбек Баймаҳанов басқарған трансплантолог дәрігерлер тобы АО «А.Н.Сызғанов атындағы Ұлттық ғылыми хирургия орталығы» базасында бірегей операция — үш жақты айқас бүйрек трансплантациясын жүргізді.

Бір күнде, 12 сағат ішінде үш донорлық операция және өздерінің туыстарымен медициналық сәйкессіздігі бар пациенттер арасында үш бүйрек трансплантациясы өткізілді. Айқас донорлық әдісінің арқасында әрқайсысы жаңа өмірге мүмкіндік алды.

Айқас бүйрек трансплантациясы бірнеше органды бір уақытта трансплантациялауға мүмкіндік береді және донорлар мен реципиенттер арасындағы үйлеспейтін жұптармен жүргізіледі. Басқаша айтқанда, егер туыстық донор өз жақынынан қан тобы немесе тін үйлесімсіздігі себепті көмек көрсете алмаса, дәрігерлер ұқсас жағдайдағы басқа отбасын табады. Егер жұптар айқас келсе — алмастыру жүргізіледі және операция мүмкін болады.
Қазақстан осындай жоғары технологиялық араласулар жүргізілетін әлемдегі алты елдің қатарына кіреді. АҚШ, Ұлыбритания, Израиль, Түркия және Үндістанмен қатар, біздің ел трансплантологияның жоғары деңгейін көрсетеді, себебі мұндай операцияларды өткізу жоғары біліктілік пен кәсібилікті талап етеді. Ең ауқымды айқас бүйрек трансплантациясы, 7 донор мен 7 реципиент қатысқан, 2019 жылы Түркияда өткізілген.

Бұл тәжірибе Қазақстан трансплантологиясының дамуы үшін маңызды кезең болып табылады. 2022 жылы Астана қаласындағы «University medical center» Корпоративтік қоры шеңберінде балаларға алғашқы айқас бүйрек трансплантациясы жасалды. Операциялар төрт операциялық залда бір уақытта өтті, ал донорлар кішкентай пациенттердің аналары болды.

2024 жылы А.Н.Сызғанов атындағы ҰҒХО-да профессор Баймаҳанов басқаруымен ересек пациенттерге алғаш рет айқас бүйрек трансплантациясы өткізілді. Сол сәттен бастап бағдарламаға қатысатын жұптар саны жыл сайын артып келеді. Ал енді — елімізде тарихтағы алғашқы үш жақты операция жасалды.

Бүгінгі күні Қазақстанда донорлық органдар жетіспеушілігі кезінде барлық заманауи баламалар енгізілген: альтруистік донорлық, АВО-үйлеспейтін және айқас бүйрек трансплантациясы.

Бүйрек трансплантациясына қажеттіліктің өсуі мен гемодиализде жатқан пациенттер санының артуына байланысты айқас донорлық бағдарламаны кеңейту — пациенттерді құтқару және ұлттық трансплантологияны дамытуда өмірлік маңызды қадам болып табылады.

Дереккөз: https://www.gov.kz/memleket/entities/dsm/press/news/details/977745?lang=ru